تفاوت عمده اثر ریزگردها بر سلامتی انسان در منشاء و اندازه آنها است. ذراتی که از احتراق سوخت ها تولید می شوند، به مراتب سمی تر و خطرناک تر از ذرات طبیعی هستند. علاوه بر آن ذرات ناشی  از احتراق بسیار ریزتر از ذرات طبیعی هستند و به همین دلیل می توانند تا  اعماق دستگاه تنفسی انسان نفوذ کنند و حتی وارد جریان خون شوند. از این رو  قرار گرفتن در معرض دود موتور دیزل و دود خودروهای کاربراتوری بسیار خطرناک  است و این خطر در صورتی که زمان مواجهه با این ذرات بیشتر باشد، افزایش می  یابد.

مطالعات علمی متعدد بر روی ذرات نشان می دهد که قرار گرفتن در معرض ذرات آلاینده باعث بروز مشکلات زیادی می شود، از جمله:

- مرگ زودرس در افراد مبتلا به بیماری های قلبی و ریوی
- حملات قلبی غیر کشنده
- ضربان قلب نامنظم
- تشدید آسم
- کاهش عملکرد ریه
- افزایش علایم تنفسی مانند تحریک راه های هوایی، سرفه و یا تنفس مشکل
- در مواردی که ذرات دوده وارد بدن شوند، ابتلا به سرطان ریه

توصیه می شود زمانی که گرد و خاک در هوا وجود دارد،  از کارهای غیرضروری پرهیز شود و باید در نظر داشت که استفاده از ماسک های  عادی تأثیر چندانی در فیلترینگ ذرات معلق ندارند

افراد مبتلا به بیماری های قلبی و ریوی، کودکان و افراد مسن در صورت  قرار گرفتن در معرض آلودگی ذرات، بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرند.